Bieganie

Ból goleni część 1 – ZESPÓŁ CIASNOTY PRZEDZIAŁÓW POWIĘZIOWYCH.

Jeżeli odczuwasz ból podudzi w trakcie biegania, zawsze po podobnym dystansie to jest szansa, że jest to zespół ciasnoty przedziałów powięziowych zwany też zespołem przedziałów powięziowych.

PODSTAWY ANATOMII

Zacznijmy od postaw anatomii, dzięki którym dowiemy się jak to wszystko działa i co jest przyczyną występowania tego zespołu. Mięśnie w łydce są pogrupowane – grupy te są oddzielone od siebie powięziami. Grupy te nazywają się przedziałami powięziowymi i skupiają mięśnie o podobnym działaniu – czyli np. same zginacze czy same prostowniki. Istnieją cztery główne przedziały mięśniowe łydki: przedni, boczny, tylny oraz głęboki tylny. Podczas wysiłku do mięśni napływa więcej krwi przez co przedział taki może zwiększyć swoją objętość aż o 20%. Najczęściej dolegliwości odczuwać będziemy z przedziału przedniego a drugim w kolejności jest przedział głęboki tylny. 

OBJAWY

  1. Występuje tępy ból w w przedziale mięśniowym piszczeli – w praktyce oznacza to zazwyczaj ból przednio-bocznej części goleni. 
  2. Dolegliwości występują podczas aktywności fizycznej i ustępują po jej zaprzestaniu. Co charakterystyczne zazwyczaj pojawiają się po określonym czasie lub podobnej ilości przebiegniętych kilometrów (biegacze skarżą się, że ból zaczyna się zawsze w okolicach np. 7-ego kilometra). Dlatego kiedyś ten zespół był nazywany „zespołem trzeciego okrążenia”
  3. Częściej mamy do czynienia z większym nasileniem objawów w jednej kończynie. 
  4. Ból występuje również podczas biernego rozciągania mięśni. Może pojawić się również mrowienie i osłabienie kończyny. 
  5. Bezpośrednio po zakończeniu ćwiczeń pacjent odczuwa tkliwość w okolicy przedziału powięziowego (może wystąpić też obrzęk) 

ROZPOZNANIE

Obecnie standardem diagnozowania tego zespołu jest bezpośredni pomiar ciśnienia w przedziale powięziowym oraz badanie kliniczne pacjenta. 

Dodatkowo można wykonać diagnostykę obrazową (RTG, TK – tomografia komputerowa). W tych badaniach można zaobserwować przeciążeniową rekcję okostnową może pojawić się również bliznowacenie w uszkodzonym przedziale. Zdjęcia obrazowe są jednak dość niespecyficzne a objawy te pojawią się również w innych schorzeniach goleni dotyczących sportowców. 

Kryteria rozpoznania zespołu przedziałów powięziowych:

  • przedwysiłkowa wartość ciśnienia w przedziale powięziowym wynosi >= 15 mmHg 
  • Ciśnienie w pierwszej minucie po wysiłku wynosi powyżej 50 mmHg
  • Ciśnienie po 15 minutach od zakończenia wysiłku wynosi powyżej 15 mmHg

W praktyce wygląda to tak, że idąc na badanie lekarz używa specjalnego urządzenia wprowadzając igłę do przedziału powięziowego (nie jest to bardzo bolesne – raczej jak ukłucie igły) przed wysiłkiem. Następnie pacjent proszony jest o przebiegnięcie na bieżni określonego dystansu wywołującego ból i po wysiłku ciśnienie sprawdzane jest jeszcze dwukrotnie. 

LECZENIE 

Leczenie zachowawcze (czyli ograniczenie sportu) rzadko daje zadowalające efekty. Można tutaj myśleć ewentualnie o zmianie obuwia na buty z zerowym dropem, nie zakładanie odzieży kompresyjnej – w szczególności popularnych wśród biegaczy skarpet kompresyjnych. W literaturze pojawia się też wzmianka o próbach stosowania terapii manualnej. Rozwiązaniem dla pacjentów, którzy nie chcą rezygnować ze sportu jest leczenie chirurgiczne. Operacja polega na chirurgicznej dekompresji przedziału w którym rozpoznano zespół przedziałów powięziowych. Wyniki takiego leczenia są zadowalające a 90% pacjentów poddanych takiemu zabiegowi całkowicie odzyskuje sprawność i nie odczuwa później żadnych dolegliwości. 

Pacjenci po takim zabiegu mogą powoli wracać do uprawiania sportu po upływie 8-12 tygodni. 

RÓŻNICOWANIE

Zespół przedziałów powięziowych należy różnicować z złamaniami przeciążeniowymi (zespół przeciążeniowy piszczeli) oraz powysiłkowym uszkodzeniu mięśni (głównie mięśnia brzuchatego i płaszczkowatego). O tych dwóch napisze w kolejnym artykule dotyczącym bólu goleni. 

Bibliografia:

  1. „Medycyna sportowa – Współczesne metody diagnostyki i leczenia” P. J. McMahon, wydawnictwo Lekarskie PZWL
  2. „Ortopedia i traumatologia. Podręcznik dla studentów medycyny” Andrzej Nowakowski, Tomasz Mazurek, Wydawnictwo Naukowe Exemplum
  3. „Exertional Compartment Syndrome” Deepak Chandwani; Matthew Varacallo; StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2019 Jan
  4. „Chronic exertional compartment syndrome: current management strategies” DOI: 10.2147/OAJSM.S168368
  5. „Compartment Syndrome” Craig Young MD, https://www.sportsmed.org//AOSSMIMIS/Members/Downloads/MeetingResources/ATPC2016/PrimaryCareCases.pdf

Zdjęcie 1: outfit Decathlon

Zdjęcie 2: outfit Prozis

Rano biegam w białym fartuchu a wieczorem na treningu – zapraszam do mojego medycznosportowego świata. Lekarz => ortopeda in progress.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *